×

Nr 3/2015
PIMŻ nr 3.jpg

SPIS TREŚCI (pobierz)

 

Bogdan GARBARZ, Wojciech BURIAN, Jarosław MARCISZ, Artur ŻAK

Instytut Metalurgii Żelaza

Adam WIŚNIEWSKI, Paweł ŻOCHOWSKI

Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia

TECHNOLOGIE WYTWARZANIA SUPERTWARDYCH MATERIAŁÓW NANOSTRUKTURALNYCH ZE STOPÓW ŻELAZA ORAZ ICH ZASTOSOWANIE W PANCERZACH

Artykuł zawiera najważniejsze rezultaty projektu pt. „Technologie wytwarzania supertwardych materiałów nanostrukturalnych ze stopów żelaza oraz ich zastosowanie w pancerzach pasywnych i pasywno-reaktywnych” UDAPOIG.01.03.01-00-042/ 8-05, zrealizowanego w okresie w okresie 1.02.2009 – 31.08.2013 przez Instytut Metalurgii Żelaza (lider konsorcjum) oraz Wojskowy Instytut Techniczny Uzbrojenia (członek konsorcjum).

Celem projektu było opracowanie gatunków stali o strukturze nanokrystalicznej przeznaczonych do zastosowania w konstrukcji pancerzy chroniących przed przebiciem pociskami przeciwpancernymi oraz opracowanie modeli pancerzy zawierających warstwy z opracowanych gatunków stali. Do badań wytypowano trzy rodzaje materiałów: superczyste wysokowytrzymałe stale maraging, wysokowęglowe stale bainityczne o strukturze nanokrystalicznej oraz dwufazowe nanokrystaliczno – amorficzne stopy żelaza. Zaprojektowano nowy gatunek stali ultrawytrzymałej (oznaczony NANOS-BA) o składzie chemicznym 0,6%C-1,8%Si-2,0%Mn + dodatki Cr, Co, Mo, V, zapewniającym wytworzenie nanostruktury składającej się z nanolistew bezwęglikowego bainitu i austenitu resztkowego. Opracowano wytyczne do przemysłowej technologii wytwarzania blach ze stali NANOS-BA o grubości z zakresu 4÷20 mm i ich obróbki cieplnej. Po finalnej obróbce cieplnej właściwości mechaniczne blach NANOS-BA są następujące: Rm >1,9 GPa, R 0,2 >1,3 GPa, A5 > 14%, HV10 > 600. Zaprojektowano zmodyfikowane gatunki ultrawytrzymałych stali maraging w klasach od MS350 do MS550 i parametry niestandardowej obróbki cieplnej zwiększającej ciągliwość oraz nową stal umacnianą wydzieleniowo o obniżonej w stosunku do stali typu maraging zawartości pierwiastków stopowych, oznaczoną NANOS-3D. Opracowano skład chemiczny stopu na bazie żelaza Fe-10%Mo-3%Cr-3,2%C-1,2%B charakteryzujący się zdolnością do morfizacji przy stosunkowo małej szybkości chłodzenia ze stanu ciekłego (rzędu 102 ºC/s). Zbudowano i uruchomiono stanowisko laboratoryjne do topienia i odlewania stopów na bazie Fe w formie elementów o grubości do 5 mm wykazujących strukturę nanokrystaliczno-amorficzną. Osiągnięcie poziomu pozwalającego na uzyskanie wyrobów amorficznych o wymaganym zespole właściwości do zastosowań przemysłowych wymaga dalszych badań. Opracowano modele numeryczne do symulacji oddziaływania pocisków z pancerzem z blachy stalowej na bazie programów LS-DYNA i AUTODYN. Na podstawie wyników badań ostrzałem stwierdzono, że zdolność ochronna płytek ze stali NANOS-BA i ze stali maraging o zoptymalizowanych właściwościach jest wyższa od zdolności ochronnej płyt stalowych o najwyższych parametrach dostępnych obecnie na rynku. Oceniając właściwości mechaniczne, poziom ochrony balistycznej, koszty wytwarzania i możliwość uruchomienia produkcji w kraju, do przemysłowego wytwarzania elementów pancerzy wytypowano stal nanobainityczną NANOS-BA. Zaprojektowano konstrukcję oraz opracowano dokumentację konstrukcyjną i wykonawczą modułu pasywnego pancerza warstwowego w wersji produkcyjnej, zawierającego warstwę z opracowanej w projekcie stali NANOS-BA.

Słowa kluczowe: ultrawytrzymałe stale nanostrukturalne, nanobainit, kompozytowy pancerz warstwowy

 

Ireneusz SZYPUŁA, Bogdan ZDONEK

Instytut Metalurgii Żelaza

RECYKLING ZŁOMU KORDU DRUTU Z ZUŻYTYCH OPON SAMOCHODOWYCH W PRODUKCJI STALI

Przedstawiono wyniki badań których celem było opracowanie charakterystyki złomu drutu stalowego pochodzącego z recyklingu zużytych opon samochodowych i przystosowanie go do wytapiania stali. Wykonano analizy chemiczne złomu drutu kordu opon; opracowano sposób oznaczania ilości pozostałości gumy na drucie; określono maksymalną dopuszczalną ilość gumy na drucie; przeprowadzono badania laboratoryjne z zagęszczania i topienia drutu z opon; opracowano podstawowe charakterystyki materiału spełniającego wymagania stosowania go w postaci złomu w procesach wytapiania stali oraz zaleceń technologicznych jego optymalnego wykorzystania. Zaproponowano wprowadzenie złomu drutu z kordów opon jako nowego gatunku w klasyfikacji złomu.

Słowa kluczowe: recykling, opona, drut, złom, wsad, stal

 

Bożena GAJDZIK

Politechnika Śląska, Wydział Inżynierii Materiałowej i Metalurgii, Katedra Inżynierii Produkcji

ODPOWIEDZIALNY WYBÓR DOSTAWCÓW W ZARZĄDZANIU ZAOPATRZENIEM W PRZEDSIĘBIORSTWIE HUTNICZYM

Artykuł ukazuje najnowsze zagadnienia zrównoważonego zarządzania funkcją zakupów przedsiębiorstwa. Celem artykułu jest przedstawienie narzędzi stosowanych w odpowiedzialnym zarządzaniu zaopatrzeniem. Na podstawie studium literaturowego i stosowanych praktyk biznesowych przygotowano zestaw narzędzi przydatnych przedsiębiorstwom hutniczym w zakupach zaopatrzeniowych.

Słowa kluczowe: zaopatrzenie, dostawca, zrównoważony rozwój, odpowiedzialny biznes, przedsiębiorstwo hutnicze

 

Bożena GAJDZIK

Politechnika Śląska, Wydział Inżynierii Materiałowej i Metalurgii, Katedra Inżynierii Produkcji

PLANOWANIE, ORGANIZACJA I EFEKTYWNOŚĆ INWESTYCJI TECHNOLOGICZNYCH W KRAJOWYM HUTNICTWIE

W publikacji przedstawiono zmiany w planowaniu, organizacji i efektywności inwestycji technologicznych w krajowym sektorze hutniczym. Zaprezentowano w niej odniesienie porównawcze prac inwestycyjnych w dwóch różnych gospodarkach: nakazowej i rynkowej. Treści ujęte w publikacji zaczerpnięto z rzeczywistych planów inwestycyjnych realizowanych w sektorze hutniczym. Analiza struktury planów, organizacji prac i parametrów technicznych inwestycji stały się podstawą do opisania przebiegu procesu inwestycyjnego w różnych systemach gospodarczych.

Słowa kluczowe: hutnictwo, inwestycje, zmiany

2015-10-15


Powrótwersja do druku